وب سایت و دنیای تبلیغات (بخش دوم)

وب سایت و دنیای تبلیغات (بخش دوم)

طراحي وب سايت
طراحي وب سايت اصطلاح گسترده اي است كه در برگيرنده مهارت ها و نظام هاي بسيار متنوعي مي باشد كه در ساخت و نگهداري وب سايت ها استفاده مي شوند. زمينه هاي مختلف طراحي وب سايت عبارتند از: طراحي گرافيك وب، طراحي حد واسط ها(Interface Design- (1-، نگارش كد - مشتمل بر كد استاندارد شده و نرم افزار اختصاصي وب سايت، طراحي تجربه كاربر- User Experience Design- و بهينه سازي براي موتورهاي جستجو. اغلب افراد متعددي براي پوشش دادن جنبه هاي مختلف فرآيند طراحي وب به صورت تيمي به فعاليت مي پردازند، اگرچه برخي از طراحان نيز همه اين موارد را به تنهايي پوشش مي دهند. عبارت "طراحي وب" به طور معمول براي توصيف فرآيند طراحي مربوط به طراحي بخش پيشخواني وب سايت (بخش Client-side) از جمله نشان گذاري (Mark up- (2-به كار مي رود. با اين حال، اين حيطه ذيل عنوان "توسعه وب" (Web Developement) نيز تحت پوشش قرار مي گيرد. از طراحان وب انتظار مي رود كه از دانش ارتقاي قابليت استفاده (Usability)‌ آگاهي داشته و در صورت فعاليت در زمينه ايجاد نشان گذاري ها، از راهبرد هاي دسترسي وب (Web Accessibility- (3- نیز اطلاعات به روزي داشته باشند.

مهارت ها و تكنيك ها
در طراحي وب از مهارت ها و تكنيك هاي مختلفي استفاده مي شود كه انتظار مي رود يك طراح و يا تيم طراحي خوب از آنها آگاهي كافي داشته باشد. اين موارد در ادامه مورد بررسي قرار خواهد گرفت.

1- تايپوگرافي (Typography)
تايپوگرافي به هنر و تكنيك نظم دهي حروف در كنار يكديگر در جهت آشكار كردن زبان گفته مي شود. نظم دهي كليشه ها در كنار يكديگر متضمن انتخاب نمايه كليشه ها (Typeface) ]4[، اندازه، طول خط و فاصله گذاري بين خطوط و بين حروف مي باشد. معمولاً يك وب سايت موفق به جاي استفاده از گستره اي از نمايه كليشه ها، تنها تعداد محدودي نمايه ي يكدست را به كار مي گيرد. بعنوان مثال، ترجيحاً يك وبسايت انگليسي زبان مي بايست از نمايه هاي Serif‌ يا Sans Serif و نه تركيبي از هر دو استفاده نمايد. همچنين مقدار نمايه هاي مورد استفاده در نمايش حروف نيز از جمله مواردي است كه در تايپوگرافي مورد توجه قرار مي گيرد. يك طراحي خوب به جاي استفاده از تعداد زيادي نمايه كليشه، تعداد محدودي نمايه مشابه را با يكديگر تلفيق مي نمايد. اغلب مرورگر هاي وب تعداد مشخصي از فونت هاي مطمئن را كه طراحان اساساً جهت جلوگيري از پيچيدگي مورد استفاده قرار مي دهند را باز مي شناسند. اغلب طرح بندي هاي مورد استفاده در طراحي وب سايت از فواصل خالي براي شكستن متن به پاراگراف ها استفاده نموده و همچنين از متون وسط چين شده اجتناب مي نمايند.

2-طرح بندي صفحه (Page Layout)
صفحات وب مي بايست به طرز مناسبي طرح بندي شده باشند تا امكان حركت كاربر در صفحه را ارتقا بخشند. همچنين در راستاي تسهيل حركت كاربر در ميان صفحات، طرح بندي وب سايت در صفحات مختلف نيز مي بايست همخوان و مشابه باشد. در هنگام ساخت يك وب سايت، در نظر گرفتن عرض صفحه با توجه به نقش كليدي آن در هم-نظم كردن اجزاي صفحه و طراحي طرح بندي ضروري مي باشد. محبوب ترين وب سايت ها عموماً عرضي نزديك به 1024 پيكسل را دارا مي باشند. همچنين اغلب صفحات وسط چين مي باشند تا اجزا بر روي صفحات بزرگتر جذابيت بصري بيشتري داشته باشند.
در حدود سال 2000 ميلادي، طرح بندي هاي سيال به عنوان جايگزيني براي طرح بندي هاي HTML محور و در رد طراحي هاي توري محور (Grid Based) به عنوان يك قاعده كلي طراحي و نيز يك تكنيك كد نويسي مطرح گرديد، اما به كندي مورد پذيرش قرار گرفت. فرض بديهي آن است كه خوانندگان مختلف وب سايت، ابزارهاي نمايش متفاوتي با اندازه هاي مختلف در اختيار داشته و راهي وجود ندارد كه طراح صفحه وب بتواند اين ابعاد را تغيير دهد. بنا بر اين، يك طراحي بايد به اجزاي كوچكتري (مانند نوار هاي حاشيه اي، بلوك هاي محتوا،‌ محل هاي آگهي و ...) شكسته شود تا اين اجزا براي مرورگر ارسال شده و در صفحه نمايش به بهترين وجه ممكن جانمايي شوند. از آنجا كه مرورگر جزئيات صفحه نمايش خواننده وب سايت (مانند اندازه پنجره، اندازه فونت نسبت به پنجره و ...) را مي داند، وظيفه جانمايي اجزا را بهتر از يك طراح از قبل مشخص انجام مي دهد. اگرچه اغلب ممكن است در چنين شكل نمايشي موقعيت نسبي واحد هاي محتوايي اصلي صفحه تغيير كند، مثلاً نوارهاي حاشيه اي به جاي كنار متن به زير آن منتقل شود، اما معمولاً منجر به نمايشي بهتر و خصوصاً كاربردي تر نسبت به شرايطي مي گردد كه تلاش در راستاي ايجاد سازش براي نمايش دادن يك توري با كد نويسي غير قابل انعطاف كه به راحتي در صفحه نمايش جاي نمي گيرد صورت گيرد. به طور اخص، موقعيت نسبي بلوك هاي محتوا ممكن است تغيير كند اما خود بلوك ها تحت تاثير كمتري قرار مي گيرند. قابليت استفاده نيز به وي‍ژه به واسطه جلوگيري از افزايش بيش از حد عرض صفحه بهتر خواهد بود.

3-كيفيت كد
همخواني با استانداردها در هنگام ايجاد يك وب سايت امري مطلوب محسوب مي شود. اين مسئله خود را در كاهش خطاهاي موجود در كد، طرح بندي بهتر براي كد و همچنين حصول اطمينان از به درستي شناخته شدن ID ها و كلاس هاي تعريف شده توسط طراح نشان مي دهد. اين كار معمولاً با استفاده از توصيفي كه مشخص كننده عملكرد هر المان مي باشد صورت مي گيرد. عدم همخواني با استانداردها ممكن است منجر به غيرقابل استفاده بودن يك وب سايت نشود، بلكه اثر انطباق با استاندارد ها در طرح بندي صحيح صفحات براي ايجاد خوانايي بيشتر و همچنين حصول اطمينان از اينكه المان هاي كد نويسي شده به طرز صحيحي بسته شده اند ديده مي شود. مثلاً، اعتبارسنجي با استفاده از W3C تنها زماني ميسر خواهد بود كه يك توصيف DOCTYPE صحيح ايجاد شده باشد كه از آن براي مشخص كردن خطاهاي موجود در كد استفاده شود. سيستم، خطاها و نواحي اي از كد كه با استانداردهاي طراحي وب همخواني ندارد را شناسايي مي كند. سپس اين اطلاعات مي تواند توسط كاربر اصلاح شود.

4-طراحي بصري
طراحي خوب بصري يك وب سايت تعيين كننده و تاثيرگذار بر بازار هدف آن است. اين بازار هدف مي تواند يك گروه سني يا يك لايه فرهنگي خاص باشد. بدين ترتيب طراح بايد تمايلات و گرايشات مخاطبين خود را به خوبي درك كند. همچنين طراحان بايد از نوع وب سايتي كه طراحي مي كنند آگاه باشند؛ به اين معنا كه مثلاً يك وب سايت تجاري نبايد داراي طراحي مشابهي با يك وب سايت واسط اجتماعي باشد. به علاوه، طراحان بايد مالك يا تجارتي را كه وب سايت مذكور آن را نمايندگي مي كند بشناسند تا بتوانند از ارائه تصوير درستي از آن اطمينان حاصل نمايند. از سوي ديگر، ملاحظات زيبايي شناختي يا طراحي كلي يك وب سايت نبايد تداخلي با محتواي آن داشته باشد تا امكان حركت در وب سايت و يافتن اطلاعات يا محصول مطلوب را براي كاربر تسهيل نمايد.

5- طراحي تجربه كاربر (User Experience Design)
طراحي تجربه كاربر به بررسي همه جنبه هايي كه يك كاربر در مواجهه با وب سايت تجربه مي كند مي پردازد. اين جنبه ها مواردي چون حد واسط ها، طراحي ها، راهنمايي ها و ... را در بر مي گيرد. براي آنكه يك كاربر بتواند يك وب سايت را به طرز صحيحي بشناسد لازم است كه توانايي شناخت نحوه كاركرد وب سايت مورد نظر را داشته باشد. اين موضوع بر تجربه اي كه آنها از كار با وب سايت مورد نظر بدست مي آورند تاثيرگذار خواهد بود. تجربه كاربر با طرح بندي وب سايت، راهنمايي هاي شفافي كه دريافت مي نمايد و نيز عنوان بندي هاي انجام شده ارتباط دارد. كاربر بايد بفهمد كه اين موارد در يك وب سايت چگونه با يكديگر اندركنش دارند. در صورت استفاده پيوسته از يك وب سايت، يك كاربر بايد مفيد بودن آن وب سايت را درك كند. در صورت مواجه بودن با كاربران ماهر در زمينه استفاده از وب سايت، اين اثر مستقيماً به اين مسئله مربوط مي شود كه آنها چگونه وب سايت ها را درك مي كنند، مسئله اي كه منجر به تشويق بيشتر آنان به استفاده هاي بيشتر از وب سايت ها مي گردد. بدين ترتيب، احتمال اينكه كاربراني كه تجربه كمتري دارند بتوانند مزايا و كاربردي بودن وب سايت ها را مشاهده كنند كمتر خواهد بود. اين امر به نوبه خود منجر به تمركز بر طراحي با اين هدف مي گردد كه مستقل از ميزان مهارت كاربر، امكان استفاده فراگيرتر و سهولت دسترسي براي طيف وسيعتري از كاربران فراهم گردد.

حرفه هاي مرتبط
دو جايگاه شغلي اصلي در ايجاد يك وب سايت دخيل مي باشند: طراح وب و توسعه دهنده وب، كه اغلب به صورت تنگاتنگ با يكديگر بر روي يك وب سايت فعاليت مي كنند. طراحان وب مسئول جنبه هاي بصري وب سايت مي باشند كه شامل طرح بندي، رنگ آميزي و تايپوگرافي يك صفحه وب مي شود. يك طراح وب همچنين داراي دانش كاري در استفاده از زبان هاي كد نويسي مختلف همچون HTML، CSS، JavaScript، PHP و Flash براي ايجاد يك وب سايت مي باشد، اگرچه گستره اطلاعات آنها در اين زمينه در ميان طراحان مختلف متفاوت است. به طور خاص، در سازمان هاي كوچكتر به وجود يك نفر كه مهارت هاي لازم براي طراحي و برنامه ريزي يك صفحه وب كامل را دارا باشد نياز است، حال آنكه سازمان هاي بزرگتر ممكن است از خدمات يك طراح وب سايت كه صرفاً مسئوليت جنبه هاي بصري وب سايت را به عهده دارد بهره گيرند.
مشاغل ديگري كه در شرايط مختلف ممكن است در ايجاد يك وب سايت درگير شده و به دانش آنها نياز باشد عبارتند از:
-طراحان گرافيك، براي ايجاد تصاويري همچون لوگوها، طرح بندي ها و دكمه ها براي وب سايت
-متخصصان بازاريابي اينترنتي:‌ براي حفظ كيفيت حضور در فضاي وب از طريق ارائه راه حل هاي استراتژيك براي هدف گيري بازديد كنندگان
-وب سايت با به كارگيري تكنيك هاي بازاريابي و فروش اينترنتي
-متخصصان SEO، براي تحقيق و پيشنهاد كلمات صحيح جهت قرارگيري در وب سايت براي افزايش دسترسي به وب سايت و جستجو پذيري آن در موتور هاي جستجوي مختلف
-مشاور حقوقي فضاي مجازي و اينترنت
-طراح تجربه كاربر (UXD)، براي لحاظ كردن ملاحظات طراحي مورد توجه كاربران شامل معماري اطلاعات، طراحي كاربر محور، تست كاربري، طراحي اندركنش ها و گاهاً طراحي تصويري وب سايت.

اصطلاحات تخصصي
(1)طراحي حد واسط (Interface Design):‌ شامل فرآيند ايجاد رويه هايي براي برقراري ارتباط و تبادل اطلاعات بين بخش هاي مختلف وب سايت با يكديگر، با زير ساخت هاي وب و يا كاربر مي باشد.
(2)نشان گذاري (Mark up): در كد نويسي براي طراحي وب با استفاده از زبان هايي مانند HTML به معني علائمي در متن كد است كه شروع يا خاتمه بخش هاي مختلف آن را اعلام مي دارد.
(3)دسترسي وب (Web Accessibility): به مجموعه فعاليت هايي كه صورت مي گيرد تا يك وب سايت توسط كاربراني با توانمندي ها و ناتواني هاي مختلف قابل استفاده بوده و همه به يك ميزان به اطلاعات و كاربري هاي وب سايت دسترسي داشته باشند گفته مي شود.
(4)نمايه كليشه (Typeface): به مجموعه از كاراكتر هاي اطلاق مي شود كه وجه طراحي مشتركي را استفاده مي نمايند. مجموعه اي از كاراكترهاي هم استيل و هم اندازه از يك نمايه كليشه را فونت مي نامند.