صنعت چاپ (قسمت دوم)

در مطلب پیشرو گروه چاپ تماسی را بررسی می نماییم که شامل:
1. چاپ صاف یا مسطح مانند افست و چاپ سنگی
2. چاپ برجسته نظیر لترپرس و فلکسوگرافی
3. چاپ گود مانند هلیوگراور و پدپرینت
4. چاپ توری همچون سیلک اسکرین و استنسیل
چاپ افست
چاپ افست یکی از پر رونق ترین و فراوانترین چاپ هاست. شاید یکی از دلایل آن چاپ روی کاغذ با کیفیت بسیارعالی و در تیراژهای نسبتا پایین است. البته در چاپ اسکرین تیراژهای پایین تر از چاپ افست، معمول و متداولتر است و حتی از نظر صرفه اقتصادی مناسبتر، اما اگر جنبه کیفیت چاپ را نیز در نظر داشته باشیم. چاپ افست مناسبترین است. گاهی چاپ افست را به دلیل عدم برجستگی یا فرورفتگی در رابط (زینک) چاپ مسطح نیز نامیده می شود.
چاپ سنگی
چاپ سنگی نوعی چاپ مسطح بوده که درآن به جای حروف از سنگ مرمر استفاده می‌شده؛ بدین ترتیب که نوشته یا تصویر را به روی سنگ منتقل می‌کردند و با استفاده از روش‌های شیمیایی آن را برجسته می‌نمودند و سپس این تصویر بارها روی کاغذ کپی می‌شده‌است. این نوع چاپ با استفاده از روش مختلط فیزیکی و شیمیایی بر اساس دفع متقابل آب و چربی اختراع شد. ابتدا کتاب‌های چاپی سربی با حروف و وسایل ابتدایی منتشر گردید و سپس به دلیل هزینه بالای آن و پاره‌ای از مسائل، چاپ سنگی مرسوم گردید.ساده‌ترین انواع چاپ که پیش از چاپ سربی و اختراع ماشین چاپ معمول بوده، بدینطریق که نوشته را روی یک پاره سنگ صاف صیقلی برمیگرداندند. سپس با وسایل مخصوص از روی آن سنگ هر چند نسخه ای که میخواستند چاپ میکردند. ماشین چاپ سنگی در شکل و کار تقریباً مشابه ماشین چاپ سربی بوده‌است، جز این که در چاپ سنگی به جای حروف، از سنگ مرمر کنده‌کاری‌شده استفاده می‌شده‌است.
چاپ لترپرس
چاپ برجسته از قدیمی ترین روش های چاپی است که در اوسط قرن پانزدهم توسط گوتنبرگ اخترا گردید. چون نخستین بار از این روش برای تکثیر متن و کتاب استفاده شده، در زبان آلمانی به آن « روش چاپ کتاب نیز گفته می شود. در چاپ برجسته ، چاپ از حروف برجسته ی سربی که کنار یکدیگر چیده می شوند برای تهیه فرم چاپی استفاده می گردد. همین سطح برجسته است که باعث انتقال اطلاعات از فرم به روی کاغذ می گردد.
به خاطر استفاده از حروف و فشار د ادن به روی سطح مورد نظر برای چاپ به این روش چاپی لترپرس نیز گفته می شود. پس معلوم شد ، که فرم چاپ برجسته از حروف های مختلف سربی تشکیل شده که به علت برجستگی سطح حروف،انتقال مرکب از روی آن میسر می گردد. روشن است که بخشی از فرم که حامل اطلاعات نیست با سطح چاپی تماس پیدا نمی کند.
گرچه با دگرگونی های سریعی که سال های اخیر در امر چاپ رخ داده است، روش چاپ برجسته کم کم منسوخ خواهد شد، ولی از این روش چاپی هم چنان در بعضی از چاپخانه ها، در مواردی خاص استفاده می گردد. در این نوع چاپ، چیدن حروف کنار یکدیگر کاری بسیار زمان بر است و نیاز به تجربه ی زیاد دارد. به منظور سهولت کار وانتخاب حروف با اندازه و شکل مورد نظرف در چاپخانه ، میزهای مخصوصی برای طبقه بندی حروف و دسترسی راحت به آن ها ساخته اند. به کسی که کار چیدن حروف را انجام می دهد حروف چین می گویند، باید گفت این روش جایی همان روش گوتنبرگ است که با گذشت قرن ها از آن، هنوز تغییر چندانی نکرده است.
چاپ فلکسو
با پیشرفت تکنولوژی به ویژه در بخش مواد، امروزه چاپ برجسته با فرم های لاستیکی نیز امکان پذیر شده است. به این نوع چاپ، چاپ فلکسو گفته می شود که برای چاپ به روی انواع مواد به ویژه در چاپ بسته بندی بسیار مناسب می باشد.این فرم ها معمولاً جهت نصب روی سیلندر برروی صفحه ای از مواد سخت تر، مانند آهن، آلومینیوم و یا حتی پلی استر چسبانده می شود.
در حدود سال های ۱۹۵۰ میلادی، برای اولین بار، اصطلاح فلکسوگرافی به معنی تهیه ی فرم هایی از جنس پلاستیک های فتوپلی مریک مورد استفاده قرار گرفت. خاصیت این پلاستیک ها در حساسیت آن ها نسبت به بخشی از طیف نوری بود و همین امر سبب شد که برای انتقال اطلاعات به روی این نوع فرم ها از آن استفاده گردد. قبل از اختراع این نوع مواد حساس به نور، از لاستیک های طبیعی برای تهیه ی پلیت های چاپ فلکسو استفاده می شد.
چاپ هلیوگراور

هلیوگراور یا همان روتوگراور، سیستم چاپ گود است با کیفیتی بسیار نزدیک به چاپ افست. هر چند مراحل آماده سازی این نوع چاپ بسیار گرانتر از انواع دیگر چاپ مثل افست و فلکسو میباشد، اما برای چاپ ایده آل به شکل رول بر روی BOPP و موادی از این قبیل، بهترین انتخاب محسوب میشود. بخصوص اینکه مصرف لفافهایی از این نوع برای کارخانجات تولیدی همیشگی و با تیراژ بالا باشد. دلیل آن هم این است که با سیلندر تهیه شده، و میتوان در تیراژ میلیونی چاپ کرد در حالی که در روش افست برای تیراژهای بالا بایستی زینکهای مجدد تهیه کرد.
چاپ سیلک اسکرین یا سری‌گرافی
سیلک اسکرین یک هنر همانند شعر، موسیقی و نقاشی می باشد که علاوه بر نقش هنری می تواند به عنوان یک صنعت سودآور در جامعه به شمار آید.چاپ سیلک اسکرین بدون نیاز به دستگاه های گران قیمت و حجیم امکان چاپ بر روی سطوح مختلف مانند پارچه، چوب، دیوار، فلز، پلاستیک، جیر، چرم، سرامیک، کاغذ، شیشه، آینه، چینی، فیبر های مدار چاپی و… را امکان پذیر می سازد. از چاپ سیلک برای اجسام حجم دار و مدور مانند بطری ها نیز می توان استفاده کرد.
تکنیک چاپ سیلک از معتبرترین شیوه های گرافیک قرن حاضر محسوب می شود زیرا توانایی های خاصی که در چاپ سیلک موجود است در سایر چاپ ها وجود ندارد ظرافت طرح چاپ سیلک امروزه به کمک کامپیوتر و استفاده از توری های مناسب تا حد زیادی افزایش یافته است به طوری که یکی از بهترین روش های چاپ روی سرامیک و چینی که طرح های دقیق و ظریف نیاز دارد استفاده از سیلک می باشد.