محمود دولت‌آبادي 72ساله شد

محمود دولت‌آبادي 72ساله شد

دهم مردادماه، سال‌روز تولد محمود دولت‌آبادي است كه به 72سالگي رسيده است.
به گزارش خبرنگار ادبيات خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، محمود دولت‌آبادی، نويسنده پيشكسوت، دهم مردادماه سال 1319 متولد شد و در خانواده‌ای روستايي که از راه کار بر زمین سخت کویر روزگار می‌گذراندند، بزرگ شد. برای تحصیل به دولت‌آباد رفت و هم‌زمان به کارهای گوناگونی از جمله کفاشی و سلمانی تا کارگری در کارخانه پرداخت. دوران كودكي او در بحبوحه جنگ جهاني دوم و فقر ناشي از آن و سرخوردگي‌‏هاي پس از جنگ و اقتدار روس‌‏ها بر ايران سپري شد. عشق توأم دولت‌‏آبادي به ادبيات و هنر، باعث شد كه او بعد‌ها نبرد براي نوشتن را آغاز كند، چنان‌كه خود در نوشته‌هايش مي‌گويد، «من در ادبيات نبردي را آغاز كرده‌‏ام، كه از آن بايد پيروز بيرون بيايم.»
دولت‌‏آبادي پس از تجربه‌‏هايي كه در سبزوار داشت، عازم مشهد و آن‌گاه تهران شد و در اين دوران باز هم مشاغل ديگري را تجربه كرد. او پس از مهاجرت به تهران در دهه ۱۳۴۰ به صورت جدی با تئاتر آشنا شد و در «شب‌های سفید» اثر داستايوفسكي بازی کرد. بازيگري در چند نمايش ديگر و كار در اداره برنامه‌های تئاتر از فعاليت‌هاي اين دوره‌اش بود. سپس به گروه هنر ملی پیوست و دوران پرباري برايش رقم خورد.
در سال‌هاي ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۳ تئأتر و داستان‌نویسی در كنار هم، ذهن دولت‌آبادی را تسخیر مي‌كند. با اين‌كه همواره مي‌نوشت؛ اما حضور او درعرصه‌ی نمایش نيز چنان بود که در یکی از سه فیلم موج نو سینمای ایرا ن یعنی «گاو» که حاصل داستانی از غلامحسین ساعدی و کارگردانی داریوش مهرجویی است، به نقش‌آفرینی پرداخت..»
در همین سال‌ها تئاتر را کنار گذاشت و چنان‌كه خودش در «نون نوشتن» اشاره كرده، از اين پس، خودش را وقف نوشتن مي‌كند. او داستان‌نویسی را با انتشار «ته شب» در سال ۱۳۴۱ شروع كرده بود. در همان اولين كارهايش، فضاسازی، دیالوگ‌نویسی، شخصيت‌پردازي و توصيف فضا و شخصيت‌ها به خوبي پيداست. مشخصه دیگر آثار او، عشق به پدر یا خاطره پدری است كه بخش‌هايي از اين عشق پدر فرزندي را در «نون نوشتن» هم بيان كرده است. نوشته‌هاي دولت‌آبادي شاخصه‌هاي زيادي دارد؛ ولي يكي از آن‌ها كه منتقدان به آن اشاره كرده‌اند، توصيف‌هاي بیرونی او از آدم‌هاست. توصيف ماجراها و شخصيت‌هايي كه داستان و ماجراهاي‌شان بيش‌تر در محيط روستا مي‌گذرد.
دولت‌آبادي پس از «ته‌شب»، «ادبار» را به همراه داستان‌های «بند»، «پای گلدسته امامزاده»، «هجرت سلیمان» و «سایه‌های خسته»، در مجموعه «لایه‌های بیابانی» در سال ۱۳۴۷ منتشر کرد. سپس اولین رمانش را با عنوان «سفر» به چاپ رساند. پس از آن، دولت‌آبادی رمان «اوسنه بابا سبحان» «جای خالی سلوچ» و «کلیدر» و نیز «با شبیرو» «گاواره‌بان»«عقیل عقیل» «از خم چنبر» را مي‌نويسد..
مطرح‌ترين كتاب دولت‌آبادی، رمان ده‌جلدي «كليدر» است؛ رمانی در ستایش کار و زندگی و طبیعت، رمانی حماسی از شجاعت و مردانگی، که خود دولت‌آبادی بارها گفته ‌است «دیگر گمان نکنم که نیرو و قدرت و دل و دماغم اجازه بدهد که کاری کامل‌تر از «کلیدر» بکنم. «کلیدر» از جهت کمی و کیفی، کامل‌ترین کاری است که من تصور می‌کرده‌ام که بتوانم و شاید بشود گفت در برخی جهات از تصور خودم هم زیادتر است.» «كليدر» یک رمان عظیم روستایی است در ۱۰ جلد و بالغ بر 3000 صفحه که دولت‌آبادي بیش از ۱۵ سال عمرش را صرف نگارش آن کرده ‌است. او در اين رمان با زبانی فخیم و حماسی بیش از 60 شخصیت را خلق كرده و به سرانجام رسانده است. اين رمان همواره از سوي دو طيف از منتقدان نقد شده است؛ گروهي اين رمان را اثري سترگ با ساختاري محكم و فضاسازي و شخصيت‌پردازي منحصر به فرد مي‌دانند و بخشي هم معتقدند دولت‌آبادي در اين اثر زياده‌گويي كرده است.
. آخرين رمان منتشرشده او نيز رمان «سلوک» است که برخي آن را با «بوف كور» صادق هدايت مقايسه مي‌كنند. از مجموعه‌ی مقاله‌ها، مصاحبه‌ها و سخنرانی‌هاي محمود دولت‌‌آبادي هم به كتاب‌هاي «ما نیز مردمی هستیم»، «كارنامه سپنج» و «قطره‌ی محال‌اندیش» و از نوشته‌هایش برای کودکان و نوجوانان به «ببر جوان و انسان پیر» و «آهوی بخت من گزل» مي‌توان اشاره كرد..
دولت‌آبادي همچنين كتاب‌هاي «زوال كلنل» و «طريق بسمل شدن» را در انتظار انتشار دارد. «كلنل» كه جزو نامزدهاي جايزه بوكر آسيايي معرفي شد، تا كنون به زبان‌هاي آلماني و انگليسي منتشر شده است. اما آخرين خبر درباره «كلنل» اين است كه بهمن دري ـ معاون امور فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ـ گفته، اين كتاب با اصلاحاتي كه توسط نويسنده انجام شده، مجوز مي‌گيرد، به شرط اين‌كه ناشرش عوض شود. دولت‌آبادي اين كتاب را از سال 87 توسط نشر چشمه براي دريافت مجوز نشر ارائه كرده بود، كه اين اواخر پروانه فعاليت اين نشر لغو شد.