کارنامه درخشان تئاتر ایران در سال 2012 میلادی با 33 حضور بین المللی

تهران - هنرمندان تئاتر کشور با 33 حضور در جشنواره ها و رویدادهای بین المللی در سال 2012 میلادی، سالی درخشان را در کارنامه فعالیت های خود به ثبت رساندند.

هنرهای نمایشی کشور در سیر تطور و تحول خود طی سالیان اخیر، علاوه بر تاکید در کیفیت تولیدات نمایش های داخلی، چشم انداز وسیع تری چون حضور در جشنواره های بین المللی برای معرفی داشته های تئاتر ایران به دیگر کشورها را مدنظر قرار داده و در این مسیر همت هنرمندان، تلاش مسوولان و متولیان امر نمایش قابل رصد و البته شایسته تحسین است.

با پیشینه قراردادن نگاه عادلانه و برداشتن عینک بدبینی از پیشاروی چشمان منتقدان و کارشناسان، بدون اغراق در سنجش داشته های مالی و حمایتی هنر سینما در برابر هنرهای نمایشی، بدون شک هنر هفتم از شکل حمایت ها و محبوبیت عام تری و گسترده تری نسبت به هنر نمایش قرار دارد؛ اما در این میان خواست و همت مسوولان و تلاش هنرمندان تئاتر کشور برای کنار آمدن با نقصان ها، آسیب ها و نبود نقدینگی کافی بار دیگر نشان داد که صرف کردن فعل ˈخواستنˈ، بیشتر از نگاه مالی، به همت و خواست و اراده معنوی مدیران و خانواده تئاتر کشور بستگی دارد.

حضور کوتاه مدت اما جدی تولیدات آثار نمایشی داخلی در عرصه های بین المللی که عمری کمتر از یک دهه به شکل مستمر در کشور دارد، بار دیگر ثابت می کند که افتخارات به دست آمده توسط هنرمندان تئاتر در خارج از مرزها، در سایه حمایت بیشتر مسوولان و تلاش هنرمندان بر ارتقای کیفیت آثار تولیدی، می تواند هویت تئاتر ایرانی - اسلامی را بیش از هر زمان دیگری در پهنه جغرافیای ملل معرفی کند.

بدون شک برنامه ریزی دقیق مسوولان در تحقق این مهم دارای بالاترین تاثیر بوده و خوشبختانه مایوس نشدن هنرمندان تئاتر کشور در برابر موج مهجوریت این هنر در مقابل سینما، مزید بر علت شده تا ضعف های مالی در این حوزه با تلاش و پشتکار هنرمندان عاشق و دلسوخته عرصه نمایش کشور کمتر به چشم آید و در سایه همین تلاش، اکنون تئاتر ایران در اغلب کشورهای جهان در ساحت اجراهای دانشجویی، دانشگاهی، نمایش های تجربی و حرفه ای آثار کاملا شناخته شده و قابل احترامی هستند.

اما راضی شدن به داشته های کنونی، بزرگترین آسیب این حرکت رو به رشد به شمار می آید و لازم است تا جنس حمایتی متولیان امر نمایش در کنار تلاش هنرمندان خانواده تئاتر کشور بر تولید آثار کیفی و منطبق با استاندارهای روز دانشی و تکنیکی تئاتر دنیا بیش از پیش گسترش یابد تا در زمانه سرعت رشد علم و عمل هنر نمایش، نمایشگران ایرانی نیز از قافله تولیدات جا نمانند، زیرا اکنون جهانی شدن هنر تئاتر ایرانی می تواند به معرفی هر چه بیشتر داشته های غنی فرهنگی و هنری کشور پهناور و تمدن ساز ایران منجر شود.

تلاش برای ارتباط گیری با هنرمندان و اساتید بین المللی حوزه تئاتر، دقت در انتخاب گروه های نمایشی برای حضور در رخدادهای بین المللی، سد سازی در برابر تبلیغات و توطئه های سوءدشمنان ایران و نظام اسلامی، ارتقای سطح و کلاس جهانی تولیدات نمایش ایرانی و ارائه شناسنامه قوی و غنی از هویت ایرانی - اسلامی در شکل تولیدات مبتنی بر داشته های نمایش ایرانی و مسایلی از این دست می تواند بزرگترین راهنما برای ترسیم نقشه راه و ریل گذاری حرکت به سمت هر چه بیشتر جهانی شدن تئاتر ایرانی به حساب آید.

حضور ایران در بیش از 20 جشنواره معتبر بین المللی و همچنین اجراهای عمومی تئاتر ایرانی به صورت مستقل و یا کار تولیدی مشترک با هنرمندان بین المللی باعث شده تا احترام غربی ها به عنوان کشورهای صاحب هنر تئاتر به نمایش ایرانی بیش از هر زمان دیگری افزایش یابد و بر هنرمندان، رسانه ها و مدیران فرهنگی کشور است تا از این ظرفیت به دست آمده با تمام توان حفاظت کرده و بر عمق و ژرفای آن بیافزایند.

درخشش نمایش هایی چون پری، زمین و چرخ، خرگوش سفید، خرگوش قرمز،کلمات و مرد، زن، مرد، پدرانه، دره گل سرخ و شاهزاده های شیردل، تل - ضحاک، اپرای عروسکی عاشورا و تنها سگ اولی می داند چرا پارس می کند، مکبث و آثاری از این دست در جشنواره های معتبر بین المللی نشان دهنده ظرفیت بالقوه موجود در بین نمایشگران ایرانی و به خصوص جوانان فعال در این عرصه است که در سایه حمایت گسترده تر می توان شاهد درخشش و توفیقات بیشتر نمایش ایران در عرصه های بین المللی بود.

در این مساله شکی وجود ندارد که ممکن است تعداد آثار و تولیدات ایرانی حاضر در عرصه های بین المللی بیشتر از آماری باشد که در ادامه ذکر می شود، اما تاکید بر این مساله ضروریست که این نمایش ها از خلال آمار رسمی و خروجی های معتبر اطلاع رسانی جمع آوری شده که و تمامی این آثار با مجوز رسمی مرکز هنرهای نمایشی کشور و یا سازمان های متولی امر فرهنگ و هنر چون کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی در جشنواره های بین المللی حضور داشته و یا صرفا برای اجرای عمومی به خارج از مرزهای جمهوری اسلامی ایران سفر کرده اند.

براساس گزارش ایرنا، نام و عنوان نمایش هایی که در جشنواره های مختلف بین المللی از سوی مرکز هنرهای نمایشی معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سایر سازمان های رسمی متولی امر فرهنگ و هنر در رویدادهای بین المللی حضور داشته اند بدین شرح است:

- حضور نمایش ˈپریˈ به کارگردانی مشترک جواد نوری و خیرالله تقیانی پور در پانزدهمین جشنواره تئاتر ˈکارتاژˈ کشور تونس و کسب رتبه برتر در این رویداد 19 تا 24 دی سال 1390

- ساسان صفری، بازیگر و دانشجوی ایرانی- ایرلندی، کالج میراکوستا شهر اوشن ساید کالیفرنیا جایزه و کمک هزینه تحصیلی مرکز تئاتر کندی آمریکا را به واسطه نوشتن نمایشنامه نور امید دریافت کرد. وی در روز 11 بهمن ماه مفتخر به دریافت جایزه شد و سپس اثر او طی مراسمی به نمایش درآمد. نمایشنامه 20 دقیقه ای صفری، تلفیقی از مضامین تاریخی و داستانی است. (بهمن سال 1390)

- حضور نمایش زمین و چرخ به کارگردانی زهرا صبری در اولین جشنواره بین المللی عروسکی ایشارا کشور هندوستان 14 تا 24 بهمن سال 1390

- قطعی شدن اجرای نمایش خرگوش سفید، خرگوش قرمز به کارگردانی نسیم سلیمان پور در بیش از 20 شهر و 10 کشور جهان، بر اساس برنامه زمانبندی شده اجراهای این نمایش از 12 اسفند سال 1390 در شش تئاتر مختلف شهر اسلونروژ آغاز شد و در فروردین و اردیبهشت سال 1391 در گلاسگو و برایتون کشور اسکاتلند ادامه یافت. اسفند سال 1390

- حضور نمایش تنگو کاری از گروه نمایش سینا در یازدهمین جشنواره بین المللی تئاتر اسلاویا شهر بلگراد کشور صربستان (19 تا 27 اسفند سال 1390)

- حضور نمایش کلمات و مرد به کارگردانی مهدی مشهور در جشنواره های تئاتر تجربی کشورهای لیتوانی، ایتالیا، آلمان، فرانسه و آمریکا (زمستان 1390 و بهار 1391)

- تثبیت اجرای عمومی نمایش اشباح به قلم هنریک ایبسن به کارگردانی ساناز بیان با حضور بازیگران ایرانی و نروژی در بهار سال 1392 در کشور نروژ (اردیبهشت سال 1391)

- اجرای نمایش قدرت ضحاک به کارگردانی آرام قاسمی در تئاتر سن کارلوچو شهر ناپل کشور ایتالیا (14 تا 17 اردیبهشت سال 1391)

- حضور نمایش زمین و چرخ به کارگردانی زهرا صبری در جایزه بزرگ جشنواره بین المللی بانیالوکا کشور لهستان و کسب جایزه بزرگ این رخداد به عنوان کار برگزیده (خرداد سال 1391(

- انتخاب و دعوت اسماعیل شفیعی مدرس و کارگردان ایرانی تئاتر به دو جشنواره بین المللی تئاتر سارایه وو تونس جهت ارائه مقاله پژوهشی سهم کاراکتر مبارک در توسعه تفکر نقادانه در تربیت کودک. این مقاله پیش از این در جشنواره بین المللی تئاتر صربستان موفق به کسب اثر برتر در رشته پژوهش نمایش شده بود. خرداد سال 1391

- انتخاب نمایش فیزیکال (تئاتر مبتنی بر حرکت) شکار ممنوع به کارگردانی حامد نصرآبادیان برای حضور در اولین کنگره بین المللی فرهنگ و جامعه شهر آنکارا کشور ترکیه که از هشتم تا 10 تیر سال 1391 برگزار شد.

- انتخاب نمایش تلخ، همچون خون در رگ های یرما به کارگردانی میلاد نیک آبادی برای حضور در مهر سال 1391 در فستیوال بین المللی المپیاد تئاتر شهرکاتاک کشور هندوستان.

- حضور نمایش زن، مرد به کارگردانی مرتضی میرمنتظمی در جشنواره بین المللی تئاتر رم کشور ایتالیا (15 تا 22 خرداد سال 1391)

این نمایش پیش از این در جشنواره های تئاتر کشورهای لهستان، جمهوری چک، بلاروس و ارمنستان نیز حضور یافته بود و موفق به کسب جوایزی نیز شده بود.

- اجرای نمایش از خوتای نامک بر اساس آیین های نمایش ایرانی به کارگردانی علی شمس در تئاتر سالا اونو شهر رم کشور ایتالیا 29 تا 31 خرداد سال 1391

- حضور نمایش پدرانه به کارگردانی امیر بشیری در جشنواره بین المللی تئاتر انگلستان و کسب سه عنوان برتر کارگردانی، بازیگری و طراحی صحنه در این رویداد (تیر سال 1391)

- حضور و اجرای افتتاحیه نمایش شهر بدون آسمان به کارگردانی کیومرث مرادی در جشنواره تئاتر تجربی ایتالیا (تیر سال 1391)

- حضور نمایش خیابانی دره گل سرخ و شاهزاده های شیردل به کارگردانی رسول حق شناس و با همکاری گروه نمایش سندرم داون ایران (معلولان ذهنی) در جشنواره کنفدراسیون دانشجویی جهان در هندوستان و انتخاب این نمایش به عنوان یکی از 10 اثر برتر سال 2012 جهان (مرداد سال 1391(

- حضور نمایش شام آخر به کارگردانی احمد سلیمانی در فستیوال بین المللی تئاتر کیجیمونا فستا شهر اوکیناوا کشور ژاپن (ششم تا 16 مرداد سال 1391)

- حضور نمایش تل - ضحاک کار مشترک علی اصغر دشتی از ایران و گروه مس اند فیبر کشور سوئیس در جشنواره تئاتر اسپکتکل سوئیس و حضور آزاده شاهمیری دانشجوی دکترای نمایش به عنوان داور بخش گروه های نوپا و جوان این جشنواره 26) مرداد ماه تا 12 شهریور ماه 1391)

- حضور نمایش صحنه ای زمین و چرخ به کارگردانی زهرا صبری و نمایش خیابانی یک سفر رویایی به کارگردانی حامد زارعان در جشنواره بین المللی تئاتر قزاقستان و کسب جایزه اثر برتر و دیپلم افتخار این برای نمایش سک سفر رویایی دوم تا 9 مهر سال 1391

- همچنین در این جشنواره اسماعیل شفیعی مدرس و کارگردان ایرانی تئاتر که دانش آموخته تئاتر در کشور مسکو است به عنوان داور حضور داشت که در نوع خود اتفاقی برجسته در تئاتر ایران به شمار می رفت.

- حضور نمایش دو لیتر در دو لیتر صلح به کارگردانی حمیدرضا آذرنگ در جشنواره غیر رقابتی هایفست ارمنستان (10 تا 18 سال 1391)

- حضور نمایش خیابانی داستانک به کارگردانی امیرحسین شفیعی در جشنواره تئاتر خیابانی کردستان عراق و کسب جوایز بهترین کارگردان نمایش و بازیگری دوم توسط راضیه ده پایینی (پنجم تا هفتم آبان سال 1391(

- اجرای دو نمایش گل و هدیه مرموز با طراحی و کارگردانی یاسر خاسب در شهرسائوپائولو و جشنواره بین المللی تئاتر کشور برزیل (17 تا 28 آبان سال1391

- حضور و اجرای نمایش اپرای عروسکی عاشورا در مراسم افتتاحیه جشنواره ماتریاپریما که با موضوعیت فرم و ماسک در شهر کراکوی لهستان برگزار شد28 آبان تا چهارم آذر سال 1391

- حضور نمایش در میان ابرها به کارگردانی امیررضا کوهستانی در جشنواره بین المللی فصل استانیسلاوسکی مسکو کشور روسیه 14 تا 17 آبان سال 1391

- قطعی شدن حضور نمایش سر به دار هستی به کارگردانی مشترک فهیمه و سیما میرزاحسینی در دومین جشنواره بین المللی تئاتر کودک و نوجوان سریلانکا در فروردین ماه 1392 (آذر سال 1391)

- قطعی شدن حضور نمایش خرگوش سفید، خرگوش قرمز به کارگردانی نسیم سلیمان پور برای حضور در چهارمین جشنواره جهانی تئاتر بریزبن استرالیا از 24 بهمن ماه تا ششم اسفند ماه 1391 آذر سال 1391

- انتخاب نمایش بچه های صلح نوشته و کارگردانی حسن عابدی از استان خراسان شمالی برای حضور در جشنواره بین المللی تئاتر بوسنی که اسفند ماه برگزار می شود (آذر سال 1391)

در کنار معرفی تمامی این نمایش ها، نمی توان از دیگر اتفاقات عرصه بین المللی تئاتر ایران در سال 2012 میلادی به سادگی گذشت.

از جمله مهمترین این رخدادهای جهانی می توان به ثبت جشنواره بین المللی تئاتر کودک و نوجوان ایران در تقویم رسمی جشنواره های معتبر و بین المللی جهان، امضای تفاهمنامه همکاری میان دفتر استیج ایران (نمایندگی کانون نمایشگران عروسکی جهان) با استیج جهانی برای توسعه همکاری های بین المللی و کمک هنرمندان نمایش ایران برای ارتقا تئاتر در کشورهای خاورمیانه که کمتر این هنر اجازه رشد و توسعه را در آنها پیدا کرده است، ارسال پیام تسلیت مدیران بزرگ کمپانی های تئاتر دنیا در پی ضایعه درگذشت استاد حمید سمندریان به عنوان یکی از چهره های بین المللی و قابل احترام نمایش کشور در جهان، افزایش سطح همکاری های دفتر آی تی آی (اتحادیه جهانی نمایش) با نمایندگی آی تی آی ایران و مسایلی از این دست اشاره کرد.

همچنین برگزاری جشنواره های بین المللی از جمله پانزدهمین جشنواره بین المللی تئاتر مقامت اردیبهشت و خرداد 1391، چهاردهمین جشنواره بین المللی تئاتر عروسکی تیر 1391، هفتمین جشنواره بین المللی تئاتر خیابانی مریوان مهر 1391، نوزدهمین جشنواره بین المللی تئاتر کودک ونوجوان همدان (مهر 1391) و سی ویکمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر (بهمن 1391) سند محکم دیگری در اعتبار سنجی تئاتر ایران در عرصه های بین المللی و تقاضای گروه های خارجی برای حضور در چنین جشنواره هایی در داخل کشور به شمار می آیند.

شاید حضور 13 اثر بلند سینمایی از ساخته های ایران در جشنواره های بین المللی هنر هفتم در سال 2012 میلادی، رقمی مطلوب به واسطه سبقه حضور بین المللی تولیدات ایرانی در جشنواره های معتبر سینمایی جهان به شمار نیاید؛ اما بدون شک سال 2012 میلادی برای تئاتر ایران کارنامه درخشانی را رقم زده و در عین حال مسوولیت مدیران و هنرمندان تئاتر را به شکل توامان برای افزایش و سرعت بخشی به ارتقای هنر نمایش کشور در سطح جهانی افزایش داده است.