نمایشگاه پوسترهای طراحان گرافیک روس

نمایشگاه پوسترهای طراحان گرافیک روسی به مناسبت یکصدو بیستمین زادروز « الکساندر رودچنکو » به همراه مروری بر آثار گرافیک و عکاسی او جمعه ۵ تا ۱۲ آبان ۱۳۹۱، با همکاری و حمایت ؛ بینال طراحی گرافیک «گلدن بی » مسکو و شرکت دید گرافیک درنگارخانه ی ويژه برگزار می شود.

«آلکساندر رودچنکو» يکی از با استعدادترين و با نفوذترين هنرمندان ساختارگرای اتحاد جماهير شوروی است که در سال ۱۸۹۱ در آستانه‌ی انقلاب روسيه در سن‏ پترزبورگ به دنيا آمد.
يازده ساله بود که با خانواده ‏اش به «قازان» نقل مکان کرد و در بيست سالگي وارد دانشکده هنر قازان شد و در کلاس هنر «نيکلای فشين» نام‏ نويسی کرد. نقاش مشهوری که نفوذش نقطه‏‌ی عطفی در زندگي آلکساندر جوان شد و سرنوشت او را به عنوان نقاش رقم زد، و همين جا بود که با تنها عشق واقعی زندگی‌اش «واروارا استپانوا» که بعدها نقاش مشهوری شد، آشنا شد و تا پايان عمر بهترين دوست و دستيار دائمی او بود. دو سال بعد آن‌ها به مسکو گريختند و در همان شهر ماندگار شدند. رودچنکو سعی کرد وارد دانشکده‏ ی هنرهای زيبای مسکو شود ولی «کنستانتين کاروين» او را رد کرد.
او که به استعداد اين مرد جوان پی برده بود در توضيح تصميم خود گفت «رودچنکو هم اکنون نقاش ماهری است؛ ديگر چيزی وجود ندارد که بتوانيم به او ياد بدهيم» گوئی در تأييد اين حرف بود که رودچنکو در بيست و پنج سالگی بدون هيچ آموزش رسمی، استاد هنر کارگاه‏ های مشهور «وهتمس» _ کارگاه‌های عالی هنری _ فنی و از نخستين الگوهای باوهاوس شد.
پس از انقلاب اکتبر روسيه، اعتقاد فراگير رودچنکو به کمونيسم و احساس استثنائی آزادی که زمانی دست نيافتنی بود، موجب شد که اين ايام مهمترين سال‏‌های فعاليت او باشد. او که همواره در پی شيوه‌های جديد بيان بود به نقاشی و تصويرگری پرداخت و در طراحی گرافيک و طراحی صحنه دست به تجربه زد و طبع خود را در معماری و صنعت تبليغات آزمود.
طولی نکشيد که نخستين نمايشگاهش برپا شد. رودچنکو از بنيان‏گذاران ساختارگرائی روسی بود که اعتقاد داشت هنرش برای زندگی روزمره طراحی شده است نه برای قصرها، معابد و موزه‌ها.
او که رويای آفرينش برای آينده را در سر می‌پروراند. بخت آن را داشت که هم‏زمان با غول‏‌های آوانگاردی چون تاتلين و کاندينسکی، مايوچ و لزتيسکی، پاپوا و مايا کوفسکی به روياهايش جامه‏ ی عمل بپوشاند.
آن‏ها در کنار يکديگر فضای پايتخت را در طول اين دوره‏ ی انقلابی ساختند و جديدترين پديده‌ها را در هنر آوانگارد ابداع کردند.
آن‏ها هنر آبستره را خلق کردند. اين حرکت جديد بعدها به پاريس منتقل شد و در مونپارناس جای گرفت ولی اين نهضت جوان فوق انقلابی در آن زمان در روسيه‌ای فقير، زير هجوم نيروهای قدرتمند ضد انقلابی با شتابزدگی شکوفا شده بود.
رودچنکو که هميشه نوآور بود، در ۱۹۲۱ از دنبال کردن نقاشی مرسوم دست کشيد و اعلام کرد که به «هنر صنعتی» روی آورده و تلاش او برای خلق اشيای واقعی سبب آشنائی رودچنکو با کالاهای معمولی شد و او را به يکی از پيشگامان طراحی تبليغاتی شوروی تبديل کرد. او با تبديل حوزه‌ ی لوازم خانگی به عرصه‌ی هنر خود، به خلق « طرح برای خود زندگی » مشغول شد.
رودچنکو هنرش را با معماری مدرن، طراحی داخلی ، پوشاک در آميخت و اين راهکار خلاق و سبک طراحی ساختارگرا و متمايز رودچنکو، اثر خود را تقريباً بر تمامی صنعت کالاهای اساسی روسی دهه‌ی ۱۹۲۰ باقی گذاشت. رودچنکو در ۱۹۲۵ در نمايشگاه بين‌‏المللی هنرهای مدرن صنعتی و تزئينی در پاريس شرکت کرد و در چهار گروه مدال نقره گرفت. در همين نمايشگاه بود که هنر جديد شوروی در عرصه‌ی بين ‏المللی مطرح شده و برای نخستين بار در سطح جهان به رسميت شناخته شد.
پس از آن، نوبت به تجربه در حوزه‌‌ی عکاسی رسيد که باعث شد مردم او را با عکس‌هايش بيشتر بشناسند. عکاسی برای او ابزاری شد که به مشاهده‏ گر امکان می‌داد « دنيا را با ديد کامل ۳۶۰ درجه » ببيند.
در دهه‌ی ۱۹۳۰ که استالين نظام سرکوب و کنترل بی ‏رحمانه ‏ای برقرار کرده بود، ديگر جائی برای خلاقيت مهار نشده ی رودچنکو نبود، زندان به هنر آوانگارد نيازی نداشت. رودچنکو نمی ‏توانست زير يوغ استبداد کار کند و هنرمند درونش به تدريج خاموش شد.

«خلاصه‏ شده از مقاله‏‌ی آلکساندر رودچنکو: «آينده يگانه هدف ماست» - اُلگا سورينا _ ترجمه‏‌ی مژده دقيقی _ نشريه طراحی گرافيک نشان _ شماره ۲۷ _ بهار ۱۳۹۱


نگارخانه ی ویژه: تهران - خیابان خرمشهر - خیابن شهید عربعلی - خیابان سوم - ضلع جنوب غربی میدان سوم نیلوفر- شماره ی ۵ - تلفن ۵ - ۸۸۷۳۳۶۷۴